image

Image  —  Posted: December 20, 2014 in General


image

Image  —  Posted: December 19, 2014 in General


image

Image  —  Posted: December 16, 2014 in General


image

Image  —  Posted: December 11, 2014 in General


Ricky James a boy aged 13 years and studying in 8th class died on 9 November 2014. The individuals the parents hold responsible for Ricky’s death, the local police and the media’s account is that Ricky hung himself to death.Ricky’s parents say they have reason to believe Ricky did not commit suicide as reported. Upon coming to know that the investigation into this case is not being done in an impartial manner, a fact-finding team comprising of 4 members of the Human Rights Forum looked into this matter over the course of 4 days, 5-8 December, and came to the following conclusions.

Ricky James is the elder son of Gala Samson and Gala Suvarna. Theirs is a Christian family belonging to the Madiga caste (SC). They live in a small house in Subhadramma Colony, Santosh Nagar, which comes under the Jawahar Nagar police station limits, on the outskirts of Hyderabad. Ricky’s father, Samson, works as a supervisor in Cafe Bahar, a restaurant in Basheerbagh. Ricky’s mother, Suvarna, works as a nurse in Lifeline Hospital, Kapra, situated about 3 KM from their home. Ricky was a student of Eklavya Memorial School which is not far from their house. Ricky’s younger brother lives along with their grandmother in Jangaon, Warangal district.

On Sunday, 9 November 2014, in the evening, Ricky played cricket with his friends in a playground nearby. They played multiple matches betting against each other and Ricky’s team supposedly won 3 out of 4 matches due to which Ricky got Rs. 150. After the cricket game the friends dispersed and Ricky played “Tip-Top” (Hide and seek) with some other friends near his house. After that, around 7 PM, he went to his aunt Anitha’s house, which is right next-door to theirs. Shortly onwards he went to a store belonging to a lady by the name Samadhanam nearby to buy some snacks as he usually does. However, there was no one in the store as Samadhanam went to her house next-door to drink some water. What ensued after she came back is uncertain. However, there are two main versions:

1) The storekeeper, the police and the media version:

When Samadhanam came back to the store, she saw Ricky coming out from inside the store with money stuffed in his pockets. And, according to her, the cash box in the store was empty which led her to assume that Ricky stole the money. The quantum of money Ricky allegedly stole varied from about Rs. 1500 according to Samadhama’s son Ramesh to about Rs. 5000 according to Ramesh’s wife Sandhya. Newspapers reported Ricky as having stolen Rs. 3000 to Rs. 5000 from the store. According to Samadhanam, her son Ramesh, and daughter-in-law Sandhya, after being caught stealing, Samadhanam held Ricky’s shirt and scolded him for taking money from the cash box and told him they would report it to his parents when they are back. Ramesh, Sandhya and Saraswati, a neighbour also reprimanded Ricky for having taken money from the store. Thereafter Ricky supposedly threw all the money from his pockets into the store and ran towards his home.

2) The parents, relatives and some neighbours’ version

Samadhanam, soon after returning to the store, having noticed the money Ricky had in his pocket, assumed he stole the money from the store’s cash box. Samadhanam, Ramesh, Sandhya and Saraswati, a neigbour, scolded and beat up Ricky rather roughly. From being beaten up thus Ricky fell unconscious, the exact reason for which is not known. Being frightened of what that might lead to, Ramesh and others took the key to the house that was in Ricky’s pocket, and took his unconscious body to his house. (There are supposedly three keys to their house, one each with Ricky, his father and his mother.) The parents say they have reason to believe that after having taken the body stealthily to Ricky’s house, Ramesh and others tied a saree to the fan to make it seem like a case of hanging. Then they bolted the doors of the house and the gate as if Ricky would’ve himself if he were committing suicide and got out by climbing the compound wall.

Though these two versions of the intervening period are radically different, what happened after that seems to be consistently agreed upon:

Samadhanam, Sandhya and Saraswathi went to Ricky’s aunt Anitha’s house which is right next to Ricky’s home to inform her that Ricky was caught stealing and that now he has locked himself up in his home. Anitha said she’ll come look into the matter herself. When no amount of calling Ricky from outside their compound wall yielded any response from Ricky, Anitha’s elder son was helped to climb over the wall. He went and knocked on the locked door trying to elicit some response from Ricky but there was none. Then, a neigbour of Samadhanam and Ramesh, Bhaskar, along with another individual climbed onto the window overhang and tried looking into the house through the ventilator. They yelled that Ricky has hung himself in the room. Hearing this Anitha started screaming in a panic. Some neighbours ran to the scene hearing the screams. It was almost 7:30 to 8 PM then. Bhaskar and another individual from the area, Ankam, kicked open the door and went in.

Thereafter Anand and Praveen, who live close to Ricky’s house also jumped over the wall and went in. When they entered they noticed Ricky’s body lying on the bed in the room. Pending the post-mortem report, assuming even that is honestly done, the only individuals to testify to Ricky hanging from the fan are Bhaskar and Ankam. And those are two individuals Ricky’s parents and Aunt have no faith in as they believe they were acting at the behest of the storekeeper Samadhanam and Ramesh.

Ricky’s body was taken over the wall and to a nearby hospital where the chief doctor there supposedly said that Ricky had died quite a while ago.

When this case came to the notice of the Jawahar Nagar police, the investigating officer, Mr. N. Venkanna came onto the scene. He oversaw the Panchnama of Ricky’s dead body. He supposedly demanded and took Rs. 2000 from Ricky’s family for the Panchnama process.

Thereafter the body was sent to Gandhi Hospital in Secunderabad for post-mortem examination. Meanwhile Ricky’ father Samson and a couple neighbours and elders from the areas went to the police station to give a complaint in this case. The S.I. of police Mr. Venkanna, did not take down Samson’s complaint which he wrote himself but had a different version written by the staff at the police station and insisted that Samson sign that complaint. Samson wasn’t willing to sign that complaint as the complaint stated that Ricky had committed suicide. Samson repeatedly informed Mr. Venkanna that he has doubt over how Ricky died and that he doesn’t believe he committed suicide and therefore that he won’t sign the complaint that Mr. Venkanna had drafted saying Ricky committed suicide. However, Mr. Venkanna did not heed what Mr. Samson or the other individuals that came along with him, including their Church pastor. Not only would Mr. Venkanna not let Samson write a complaint on his own, he warned Samson that said that if he didn’t sign the complaint that Venkanna had drafted, they won’t get Ricky’s body back anytime soon from the hospital. After having been made to sit in the police station until 3.00 am that night without his complaint being taken, when Samson heard that Mr. Venkanna wouldn’t let Ricky’s body come back soon, he felt compelled to sign the complaint that Mr. Venkanna had drafted.

Ricky’s body was taken to Gandhi Hospital at around 1 AM on 10 November. At around 4:30 PM on that day Dr. Mohan Singh at Gandhi Hospital supposedly said that he’s done with his working hours at the hospital that day and that if he has to work overtime for conducting the post-mortem exam, they’ll have to give him Rs. 6000. When Ricky’s family pleaded that they cannot pay that amount and when they told Dr. Mohan Singh that one of their relatives is an employee at the hospital, he reduced his demand to Rs. 2000. However, Ricky’s family supposedly only gave him Rs. 1500. Ricky’s family further claims that Dr. Mohan Singh went out with the police S.I. Mr. Venkanna on his bike for about half an hour and that that raised doubts in their minds regarding the honesty of the doctor.

Newspaper accounts

Three Telugu newspapers, Namasthe Telangana, Saakshi and Eenadu reported the incident in an extremely biased manner. They declared him a thief without any qualifications and based solely on the police and the shop-owning family’s version though they did take down Ricky’s family’s and his neighbours version of the story too when they went there for reporting. As if this weren’t enough, they have printed a picture of the boy and his family in the papers. Such biased and humiliating reports were printed not only in the Hyderabad edition but in the Warangal edition too since Ricky’s mother is originally from Warangal. Ricky’s parents, relatives and friends of the family are extremely hurt by this unfair, defamatory reportage done in an extremely careless manner that judged Ricky as having committed theft.

The role of the police: in the taking of complaint(s) and investigation

If the newspaper reporting has been humiliating for the family, the extremely insensitive and corrupt manner in which the Jawahar Nagar police have handled the case is hurtful to say the least. The police wouldn’t take a complaint from Samson until the 26th of November. The police were finally compelled to take the complaint on that day as Ricky’s parents appealed to several higher officials in the Government and they had asked the Inspector of Police in Jawahar Nagar, Mr. Venkatagiri, to take Samson’s complaint. On 26th November, Samson filed a complaint in the Jawahar Nagar police station saying he was made to sign the original complaint that was drafted by Mr. Venkanna against his wishes and that Ricky’s family doesn’t believe Ricky committed suicide because neither Ricky’s parents, nor his aunt, nor their immediate neigbours, nor the S.I. Venkanna had seen Ricky’s body hanging. Further, very importantly, he says in that complaint that they suspect Ricky’s death is due to being beaten by Ramesh, Sandhya, Samadhanam, Saraswathi, Bhaskar and Ankam.

The police, on their part, have taken statements only from Ramesh, Sandhya, Samadhanam, Saraswathi, Bhaskar, and maybe one or two other individuals. All of these are individuals that Ricky’s family has suspicion about. Just based on their statements, they have come to the conclusion that it’s a straightforward case: theft by Ricky followed by oral reprimand by the storeowner’s family and neighbours and subsequent suicide by Ricky fearing that his parents would be informed.

The police did not talk with the some of the first people that were there who are claiming to have witnessed a version of events different from what they have concluded based on the suspected individuals’ statements. For example, they did not talk with Anitha, Ricky’s aunt, nor did they talk with Anand or Praveen who entered the room to have seen Ricky lying motionless on the bed. They did not talk with Asha, Mr. Anand’s wife, and a neigbour who took Ricky to the hospital and who was told that the death happened quite some time ago and not just some time ago. All these witnesses are shocked at how the police could have arrived at the conclusion they did without finding out if those conclusions have a basis in the accounts of anyone other than the storeowner’s family and their friends.

Neither the police nor the news reporters made a visit to Ricky’s school to find out what kind of a child Ricky was.

Question and concerns that raise doubts on the honesty of the police investigation

Despite the complaint Samson, Ricky’s father, gave on the 26th of November, expressing the doubts he did, the police did not care to interrogate any other individuals besides whom they interrogated already by then: Samadhanam, Ramesh, their family and friends. Many residents in the colony who were present that night are willing to talk about what they have seen but they say no police officer has come to ask them what they have seen. What explains this strange investigation process?

Contrary to Anand’s testimony, Ramesh’s wife Sandhya told us that Bhaskar held Ricky up while Anand untied Ricky’s body from the fan.

Everyone says the lights were off in the room that Ricky was found in that night. And with the lights off, nothing in the room is visible through the ventilator that late in the evening as we have witnessed ourselves. So how could Bhaskar and Ankam and whoever else that looked through the ventilator that night see so clearly that Ricky had hung himself?

Why did Bhaskar and Ankam (and Ramesh too?) not try to easily break open the glass window panes before they broke open the door or climbed the window overhang? Could it be that they were afraid others looking over the compound wall would see that Ricky wasn’t really hanging from the fan?

How come the police do not have any pictures indicating how the hanging could have taken place? After having untied Ricky’s neck, who removed the saree tied to the fan and why?

According to Anand, who is one of the prime witnesses the day of Ricky’s death and who is willing to give his testimony which has a different version of events, on Saturday, 22 November, Ramesh called Anand around 10:30 AM and told him the S.I., Venkanna, wants him to come to the police station. This call can certainly be established through call records. What’s the motive behind such a call?

Though we didn’t get a chance to talk with him as he was in school when we went to the colony, we heard of a child Rakesh, studying in 9th class, who overheard Saraswathi, Samadhanam’s neighbour, having said, in the midst of scolding Ricky, that he might as well hang himself than live like a thief. It seems possible that such unwitting utterances by the shopkeeper’s family and neighbours could have had an influence in how Ricky chose to deal with the situation, if at all it is established in an unbiased manner that he did commit suicide.

And doesn’t it seem extremely unimaginable how a 13-year old, without fear, without pausing to re-think at any point the action he’s going through, and without difficulty, would go through all the steps involved in hanging oneself to death? Carefully locking the gate in their house, locking up all the doors, taking a saree out, tying it to the fan in a strong knot, tying the saree at the right distance from the fan around his neck and then finally jumping off the bed.

And can a child do all this in total darkness? The witnesses that were present outside the wall that night, while Bhaskar and Ankam broke open the door and entered the room Ricky was found in, say all the lights were out in the house that night.

Veeresh, one of the individuals that went with Ricky’s body to the hospital supposedly asked Ramesh at the hospital what happened. And Ramesh supposedly told him that he beat Ricky and that he has taken some 10 rupee notes. Ricky’s friends who played cricket with him that day also say that the Rs. 150 he won that evening through the cricket matches were mostly, if not all, 10 rupee notes. They also said that Ricky kept taking out the money and counting it frequently that evening after the cricket match. Could he have been doing that even at the store while he was waiting for someone to buy his snacks from. And could Samadhanam have mistakenly assumed that the money Ricky had with him was taken from the store’s cash box?

According to our enquiries at Ricky’s school and in Ricky’s neighbourhood, Ricky never felt deprived of money, relative to most children. Some classmates of Ricky’s even told us that Ricky used to bring about Rs. 200 to Rs. 300 to school since about 2-3 days before his death. He supposedly told them his mother gave him that money. His mother also independently agreed that she gave him that money for buying cricket gear. His friends additionally said that as far as they could gather, it seemed to them that Ricky was friendly with his parents and not terrified of them as some children are. In light of Ricky not seeming to be a deprived child, and in light of Ricky having just won Rs. 150 in cricket matches, it does not seem entirely plausible that a 13 year old like him from a lower-middle class family would want more money that same evening and that too by stealing.

The police didn’t seize the money that Ricky allegedly stole and threw down into the store before leaving. Given the gravity of the case, they should have had the money forensically examined to see if there were Ricky’s fingerprints on the notes.

What we are asking for — what needs to be done

How Ricky seems to have died is not as obvious as the police claim. The police are playing a very dubious role in this investigation. This is obvious from the first stages of the investigation itself: refusing to take Samson’s complaint, drafting a complaint as they saw fit and lodging an FIR on that basis. Why are the possibilities of murder or abetment of suicide not being looked into given all the questions and concerns that arose through our very basic enquiries? We feel that in light of the extremely flawed investigation that is taking place, the possibility of the investigating officer, Mr. Venkanna, and Mr. Venkatagiri, the inspector in charge of the Jawahar Nagar police station might have taken favours from the storeowner’s family in exchange for conducting the investigation in this particular manner. How else can one explain such a biased investigation?

We ask for the following two things:

1) In the interest of fairness, the case must immediately be transferred to an investigating authority independent of the Jawahar Nagar police.

2) An enquiry must be held into why the investigation up to now has been so flawed and, if the flaws are established, disciplinary action must be taken against both the aforementioned police officers.

 – Human Rights Forum, Hyderabad unit


కులమూ, సారూ మరియు రీసెర్చూ…

ఇందిర జె.

ప్రొఫ్. హరగోపాల్ “నమస్తే తెలంగాణ” అనే పత్రికలో కొన్ని నెలల క్రితం వ్రాసిన రెండు వ్యాసాలకు జవాబుగా నేను ఈ వ్యాసం వ్రాస్తున్నాను. నా ఫ్రెండు ఒకరు కొన్ని రోజుల క్రితం ఈ వ్యాసాల గురించి నాకు చెప్పి నేను తప్పక వాటిని చదవాల్సిందిగా చెప్పింది. నేను ఈ రెండు వ్యాసాలు చదివిన తర్వాత ఖచ్చితంగా నా జవాబు ఉద్దేశ్యాలను వ్రాయాలని నిర్ణయించుకున్నాను. నా వ్యాసం కేవలం ప్రొఫ్. హరగోపాల్ వ్యాసాలకు నా జవాబుగా మాత్రమే గాక, కులo మీద అసలు రిసెర్చ్ అనేది ఏ దిశగా జరగాలి,  కుల రాజకీయాలను పాట్రోనైజ్ (patronize) లేదా రోమాంటిసైజ్ (romanticize)[1] చేసే పోకడల్లో ఉన్న సమస్యలు ఏమిటి అనేదాన్ని చర్చించే విషయంగా కూడా చూడాలి.

మొదటగా  ప్రొఫ్. హరగోపాల్ వ్రాసిన రెండు వ్యాసాలలో ఉన్న ప్రతి విషయముతోనూ నాకు విశేషమయిన వ్యతిరేకత ఉంది.  అన్నిటికంటే ముందు ఆయన తన పర్యవేక్షణలో పనిచేసిన “దళిత” స్కాలర్ల గురించి చెప్పడానికి ఎంచుకున్న జానర్ (genre) చాలా లొసుగులతో కూడుకున్నది.  చాలా లోతయిన విషయాలను అంత సాధారణీకరించడం అనేది నాకు ఆయన అంతకంటే చేతకాక ఎంచుకున్న పద్దతి (method) అని కాక ఒక స్పష్టమయిన ఉద్దేశ్యంతోనే ఎన్నుకున్నాడని అనిపించింది.

తన రెండు వ్యాసాలో ఒకదానికి “ దళిత స్టూడెంట్లు … కొన్ని అనుభవాలు” అని రెండవ దానికి “ దళిత స్టూడెంట్ల ప్రతిభ” అని శీర్షిక పెట్టాడు. ఈ రెండు వ్యాసాలు ఆయన తన ఆత్మ చరిత్ర పంథాలో వ్రాసుకున్నాడు.  ఈ వ్యాసాలతో నాకున్న వ్యతిరేకతను ముందు  పాయింట్ల వారీగా వ్రాసి తరవాత వాటిని విశ్లేషిమ్చడానికి ప్రయత్నిస్తాను.  అయితే నా జవాబుని రాయడానికి ముందు నేను ఒక విషయంను స్పష్టం చేయాలని అనుకుంటున్నాను.  అదేమిటంటే నేను ‘దళిత్’ అనే పదానికి బదులుగా ‘ఎస్సీ’ అనే పదంను ఈ జవాబులో వాడతాను.  ‘దళిత’ అనే పదంలో ఉన్న ప్రతికూలమయిన అర్థంను/సమాచారాన్ని(negative connotation) బట్టి ఆ పదంను నేను వదిలేసాను.[2]

  1. సార్ తన వద్ద ఏం ఫిల్ లేదా పి హెచ్ డి చేసిన ఎ స్సీ విద్యార్హులను ఒక మూస పద్దతిలో (stereotype) ప్రెజెంట్ చేసాడు. పేదరికం , బలహీనత (vulnerability) అనే రెండు ప్రధాన లక్షణాల ద్వారా ఈయన ఈ మూస విధానాన్ని ప్రెజెంట్ చేశారు.  అయితే ఈ స్టీరియోటైప్ ఒక సమ్ రక్షణ విధానంలో (patronizing way) వ్రాయడం వల్ల దానిలో ఇమిడి ఉన్న అవమానం అంతా సులభంగా బయటకి కనపడదు.
  2. ఈ రెండు వ్యాసాల్లో మొత్తంగ ఆయన కౌంటర్ హెజిమోని (counter hegemony) అనే దాని చాలా సులభీకరించారు (simplify).
  3. అభ్యుదయ డిస్ కోర్స్ కి (discourse) చాలా తక్కువ స్థాయి టెర్మ్స్ కి(terms) లాగడమే కాక ఆ తక్కువ స్థాయి టెర్మ్స్ ని కాంక్రీటైజ్ (concretize) చెయ్యడానికి ప్రయత్నించాడు.
  1. ఉన్నత విద్య రంగంలో (academics) ఐకొనైజేషన్ (iconization – అనగా ఉన్నత విద్యారంగంలో పేరు మోసిన మేధావులను విగ్రహాలుగా/దాదాపు దేవుళ్లు అన్నట్టుగా చూపించడం)అనే ఒక నూతన పంథాని మొదలుపెట్టాడు.
  2. సమాజంలో ఉన్న శక్తి సంబంధాలలో (power relations) గల చిక్కు ముళ్లను (intricacies)తేలిక పర్చడము (liquidating) ఇంకా
  3. ఎస్ సి విద్యార్థులకు ఆయన గై డెన్సు అనేది తెలీక ముందు అస్సలు నాగరికత అంటేనే ఎరుగని వారీగా చూపించడం పైగా దానిని రోమాంటిసైజ్ (romanticize) చెయ్యడము.

సారు ఇలా రాసుకొచ్చాడు : “దళిత పిల్లలకుందే సామాజిక అనుభవం వల్ల వాళ్ళకు రెసెర్చు గై డెన్సు చేస్తే వారి కంటే నాకే ఎక్కువ ప్రయోజనమని సమాజం మరింత లోతుగా అవగాహన అవుతుందనే కొంత స్వార్థంతో చాలా మండి దళిత, వెనుకబడిన తరగతుల విద్యార్థులకు …నేను పరోసిధన పర్యవేక్షకుడిగా (రీసెర్చు సూపరు వైజరు గా ) భాద్యతలు తీసుకున్నాను. బహుశా నేను 30 ఏం ఫిల్ లు , 20 పీ హెచ్ డి లు గాయిడ్ చేశాను. దీంట్లో అత్యధికులు పీడ కుటుంబాల నుంచి వచ్చిన విద్యార్థినీ విధ్యర్థులే.  ఈ విద్యార్థులు తమ పీ హెచ్ డి లు పూర్తి చేసి జీవితంలో బాగా రాణిస్తున్నారు. దేశంలోని ప్రతిష్టాత్మకమయిన సం స్థల్లో పని చేస్తున్నారు. “

“ గత వారం వ్రాసిన కాలమ్ లో కూడా దళిత విద్యార్థినీ విద్యార్థులకు లోతయిన జీవితానుభవం ఉంటుందని  సామాజిక చలన సూత్రాలను[3] వాళ్ళకు అవగాహన అయిన విధంగా ఇతర సామాజిక వర్గాలకు అర్థం కాకపోవచ్చని కూడా రాశాను. ఇవి అధ్యాపకుడిగా నాలుగున్నర దశాబ్దాల విద్య రంగంలో పని చేసిన అనుభవ ఆధారంగా రాసిన మాటలు.”  ఈ మా టలు వ్రాసిన వెంటనే ఆయన ఎందుకు ఈ రెండు వ్యాసాలను వ్రాయాల్సి వచ్చిందో ఆ సంధర్భాన్ని కూడా చెప్తాడు.   ఒక ఎస్సీ అధికారి పధోన్నతి సభలో తన పక్కనే కూర్చొన్నా ఒక పోలీసు ఉన్నతాధికారి సారును “హరగోపాల్ గారు…మీ సామాజిక నేపధ్యం వేరయిన దళితుల పట్ల, పేద వారి పట్ల మీకింత అనుబంధం, కన్సర్న్ ఎలా వచ్చింది అని అడిగారు.” ఈ ప్రశ్న తన “ఆశ్చర్యపర్చిందని” చెప్తూ తను ఎలా దళితుల పట్ల అంత “కన్సర్న్ను”  ను అలా పెంచుకోడానికి ఏ యే విషయాలు తనకి దోహదం చేసా యో ఈ రెండు వ్యాసాల్లోనూ ఆయన వ్రాస్తాడు.

పైన ఇచ్చిన కొటేషన్ లో ఆయన కులాన్ని, పేదరికాన్ని రెండు వేరు వేరు విషయాలుగా వ్రాసినా కూడా మొత్తం వ్యాసాల్లో వాటిని మొదట ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వాడి తర్వాత రెండింటినీ ఒకటే అంశాలుగా ప్రెజెంట్ చెయ్యడం జరిగింది.  అయితే సమస్య ఏమిటి? ఎస్ సి వారికి పేదరికం పెద్ద సమస్యే కదా?!  కుల వివక్షకి పేదరికానికి చాలా దగ్గర సంభందం ఉందని నేను ఒప్పుకుంటాను. అయితే ఇక్కడ సమస్య ఏమిటంటే ఆయన ఎస్సే లలో  ఉండే పేదరికం ఒక సిగ్గుకరమైయిన, ఒక వ్యక్తిలో ఇంకిపోయిన, ఒక ఎసెన్షియల్ దయనీయతగా (essential pathos) ప్రెజెంట్ చేశాడు.  తనని తాను  సమీక్షించుకునే పంథాలో  (self-reflexive way) ఆయన ఇలా వ్రాసుకొస్తాడు: “ నేను గ్రామీణ నేపధ్యనికి చెందిన వాడినైనా నాకున్న సామాజిక నేపధ్యం నా చుట్టూ ఉన్న సామాజిక పరిస్తులను చూడ్డానికి కొంత అద్దం వచ్చిందని అనుకుంటున్నాను.  పీజీ చేస్తున్న దళిత విద్యార్థుల పరిస్థితి కూడా ఎంతో దారుణంగా ఉండేది.  ఇలాంటి  పరిస్థితుల్లో పిల్లల చదువు ఎంత కష్టమో అని అనిపిమ్చేది.”  తర్వాత ఎస్ సి విద్యార్థుల పేదరికాన్ని ఉదహరించడానికి కొన్ని సంఘటనలను వ్రాస్తాడు. అవి: ఒక విద్యార్థికి కేవలం ఒక డ్రెస్సే ఉండడం, అది ఉతికి ఆరేసినప్పుడల్లా అతనికి క్లాసులకి రావడానికి కష్టమవడం; మరొక విధ్యార్తి మట్టి పని చేసి తన తల్లి ఆపరేషనుకు డబ్బు సంపాదించడం , దానికి ఎవర అయిన  మరికొంత జమ చేస్తే తన తల్లి కి తాను వైద్యం చేయించగలను అనడం; తాను వస్తున్నానని తెలిసి తన స్టూడెంట్ ఒకరు “రెండు ప్లాస్టిక్ కుర్చీలో కొనడం” మొదలయినవి.  రిచర్డ్ అటెంబరో తీసిన “గాంధీ” అనే సినిమాలో కూడా అచ్చంగా ఇలాంటి సీనే ఒకటి ఉంటుంది. ఆయన (గాంధీ) ఒక పేద భారత  స్త్రీ ఒంటి మీద సరయిన బట్టలు లేకుండడము చూసి తాను చాలా సింపుల్ జీవన శైలిని ఎంచుకుంటాడు.  ఆయన గోచి కట్టుకోవడం అందులో ఒకటి. చాలా మంది గొప్పవారి ఆత్మ కథలు అన్నీ ఇలానే ఉంటాయి…వారు ఎవరో ఒకరి కష్టాలను చూసి కదిలించబడతారు.  సారు విషయంలో కూడా సేమ టూ సేమ (same to same) అలానే జరిగింది అని మనం ఈ పై ఉదాహరణలను చదివితే అర్థం అవుతుంది.    అలానే నా గురించి వ్రాసినప్పుడు సారు నేను పేదాదానినని ఎక్కడ వ్రాయలేదు గాని , నా బలహీనతను (vulnerability)సూచించడానికి “ఇంగ్లిషు  సరిగా రాకపోడము” ను ఎంచుకున్నాడు.  ఆమెకి ఇంగ్లిష్ రాదు అని వ్రాయలేదు గాని, “నేను చూస్తుండగానే ఆమె ఇంగ్లిష్ లో  అద్భుతంగా రాయడం, మాట్లాడ్డం నేర్చుకున్నది” అని రాశాడు.  అయితే ఆయన మా అందరి గురించి చెప్పు కొచ్చిన ఈ విషయాలను చదువుతున్నప్పుడు నా కళ్ల ఎదుట ఒక దృశ్యం కనబడింది. అదేమిటంటే: “కళ్ళు ఏమాత్రం సరిగా కనిపించని పశువుల మంద ఒకటి ఉంది.  ఆ మంద దేనిని సరిగా చూడలేదు , అర్థం చేసుకోలేదు. ఎవరూ ఆ మంద కళ్ళకు గంతలు కట్టలేదు.  ఆ మంద గుడ్డిది, ఇంకా చెప్పాలంటే దానికదే గుడ్డిది (essentially blind)…అపుడు మందను “నడిపించడానికి” సార్ దేదీప్యమానంగా వెలిగిపోతున్న ఒక దివిటీని పట్టుకొచ్చాడు. ఆ దివిటీ ఆయనలోంచి వచ్చే వెలుగే!  ఆయన అలా తన స్థానం నుంచి కిందకి దిగి రావడం వల్ల ఆ గుడ్డి పశువుల మందకి వెలుగు కలిగింది. అంతే కాక , మరి ముఖ్యంగా ఆ మంద చాలా బలహీనంగా ఉండం వల్ల సార్ కూడా వాటి కోసం నెమ్మదిగా నడవాల్సివచ్చింది.” దృశ్యం అయిపోయింది.

నా ఉద్దేశ్యంలో పేదరికం మాత్రమే కాదు సమాజము లేదా సంస్కృతి (culture) ఇంపోజ్ చేసిన ఎటువంటి బలహీనత (vulnerability) అయిన అది ఖచ్చితంగా ఒక “దాట గలిగిన విషయమే” (something which is transcend-able ).  అయితే సారు ఆయన ఎస్సీ స్కాలర్లలో ఉన్న బలహీనతను ఆయన సాయం లేకుండా వారు దాటలేని ఒక నిబిడీకృతమయిపోయిన లక్షణం గా (essential characteristic) చూపించాడు.  మేము ఎంత బలహీనంగా కనబడితే ఆయన ప్రభ అంతా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది కదా మరి,  అందుకని.

అయితే తన శిష్యుల దౌర్భాగ్య స్థితిని అంతా కూలంకుశంగా ఆయన రాసే క్రమంలో విషయ సేకరణ విషయమై కొన్ని తప్పులు దొర్లాయి.  నాకు తెలిసి అవి రెండు. 1. తన దగ్గర పనిచేసిన ఒక మహిళా స్కాలరు చాలా పేదడి అని.  అయితే ఆ అమ్మాయి నాకు వ్యక్తిగతంగా తెలుసు. తప్పులు లేని మంచి ఇంగ్లిష్ మాట్లాడే ది (అంటే ఆమెకి చిన్నప్పిటినుంచి మంచి విద్య అందింది అనడానికి సూచన). ఆమెతో కలిపి వాళ్ళు ఐదుగురు తోబుట్టువులు.  ఆమె తండ్రి పసితనంలోనే చనిపోయారు. ఆయన జాబ్ ఆమె అన్నకు ఇచ్చారు.  ఆమె పెద్ద అక్కకి కూడా తర్వాత ఒక ప్రభుత్వోద్యోగం వచ్చింది. వారికున్న ఆ రెండు ఉద్యోగాలు కూడా చిన్నవేమీ కాదు.  ఆమె అన్న, పెద్ద అక్క కూడా తమ ఇద్దరు చెల్లెలను, తమ్ముడిని పెంచి పెద్ద వారిని చేసి, మంచి భవిష్యత్తు ఏర్పాటు చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో చాలా కాలం పెళ్లి చేసుకోకుండా ఉండిపోయారు.  వాళ్ల పెద్ద అక్క తన ముగ్గురు తోబుట్టువులు సెటిల్ అయ్యాకనే పెళ్లి చేసుకుంది.  సారు ఇదంతా ఏమి రాయలేదు.  ఆ మహిళా స్కాలరు అంత పేద స్థితిలోంచి వచ్చి , కష్టపడి పని చేసి ఒక మంచి ఉద్యోగం సంపాదించి తన “కుటుంబానికి బాసటగా నిలిచింది “ అని రాశాడు.  ఆమె కుటుంబము ఆ సదరు మహిళా స్కాలరు సంపాదన మీద ఆధార పడాల్సిన అవసరం ఎప్పుడూ లేదు.  సారు ఇలా రాయడానికి ముందు ఆమెకి చెప్పాడో లేదో నాకు తెలీదు. ఒక వేళ ఆమె తెలిసి ఏమీ మాట్లాడకుండా ఉంటే మాత్రం అది తమ జీవితాలను ఈ అమ్మాయి కొరకు ధార పోసిన తన అన్నని, అక్కని మోసం చేసినట్టే అవుతుంది.[4]

ఇక ఆయన చేసిన మరో పొరపాటు  నా గురించి జరిగింది.  “నేను చూస్తుండగానే ఆమె ఇంగ్లిషు లో రాయడంలో, మాట్లాడ్డం లో అద్భుతమయిన ప్రతిభ సాధించింది అని.”  ఇది నా గురించి చెప్పిన మంచి మాటే కానీ నిజం మాత్రం కాదు.   నేను హెచ్ సి యు లోకి అడుగు పెట్టకముందే  కొంత ఇంగ్లిష్ లిటరేచర్, ఇంగ్లిష్ లో వ్రాసిన రష్యాను మరియు బెంగాలీ లిటరేచర్, దాదాపుగా ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యం అంతా చదివాను;   ఇంగ్లిష్ లో కవితలు రాసేదాన్ని.   సార్ రాసిన “నేను చూస్తుండగానే…సాధించింది” అన్న మాట నిజం కాదు.  నేను ప్రొఫ్. హరగోపాల్ నీడలో మొలకెత్తి ఎదిగిన దాన్ని కాదు.

ఇది రాసే ముందు ఆయన తన శిష్యులెవరికి ఈ వ్యాసాలు చూపించినట్టు లేదు.  ఇది మానవ హక్కుల ఉద్యమంలో పండిపోయిన ఒక మెథావి రాసిన వ్యాసంలా కంటే ఒక వలస అంత్రో పాలజిస్టు (colonial white anthropologist) మొదటి సారి కులంను గురించి తెలుసుకున్నప్పుడు “షాక్” లో రాసిన వ్యాసంలా ఉంది.  అయితే అంత్రో పాలజిస్టు డేటా ప్రెజెంటేషన్ విషయంలో చాలా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటాడు, అయితే సార్ కనీసం ఆ  విషయంలో కూడా శ్రధ్ధ చూపించలేదు.  ఆయన శిష్యులందరూ ఆయనకు ఒక డేటా , ఆయన వర్క్ చేసిన డేటా మాత్రమే కాదు, ఆయన కష్టపడి సృష్టించుకున్న డేటా. తాను ఈ విధమయిన స్కాలర్ల తో చాలానే ఏం ఫిల్లు , పీ హెచ్ డీలు చేయించానని ఇప్పుడు అందరూ దేశంలోని ప్రతిష్టాత్మకమయిన వ్యవస్థల్లో పనిచేస్తున్నారని రాశారు. ఈ విధమయిన వ్యాసం చదువుతుండగా నాకు మరొక దృశ్యం కనపడుతుంది: “ఈ ఎస్సీ విద్యార్థులందరు ఒక క్యూ లో నిలబడి ఉన్నారు. ప్రొఫెసర్ గారు తన సొంత బీరువాలోంచి జె ఆర్ ఎఫ్ లు, నెట్ లు, ఇంకా కొన్ని ఫెలో షిప్ లు, ఉద్యోగాలు తీసి వీళ్ళందరికి పంచిపెడుతున్నారడు. ఆ మంద ఎప్పట్లానే ఒంగిపోయి ఉంది. ”  దృశ్యం అయిపోయింది.

ఆయన్ను, ఆయన ఎస్సీ స్టూడెంట్లను ఒక కుటుంబంగా చూపించడం కూడా జరిగింది. ఉదాహరణకు డిల్లీ వెళ్లినప్పుడు వీలయినప్పుడల్లా తన ఒకప్పటి స్టూడెంట్ తోనే ఉంటానడం, లేదా నేను ఆయనకు లుంబిని పార్క్ పేలుళ్లప్పుడు ఫోన్ చెయ్యడం, లేదా ఆయన కొంత మంది “పేద” వారి ఇళ్లకు వెళ్ళడం, లేదా “ఏ చిన్న సాయం చెయ్యక పోయిన అలగడం” మొదలయినవి.  నా గురించి రాస్తూ : “ఈ అమ్మాయిలో కొంత మొండితనముంది….ఆమె థీసీస్ రాస్తున్నప్పుడు గైడు గా ఆమె రాసిన కొన్ని అంశాల మీద నాకు అంగీకార ముండేదికాదు. అభిప్రాయాలూ ఎక్కువ రాయకూడదు అది రీసెర్చ్ చేసే పద్ధతి కాదని అంటే మీరు దళితులు కాదు, మహిళా కాదు కనుక మీకు ఈ అంశాలు బోధపడవు అని అన్నది.  ఒక రెసెర్చ్ స్కాలరు సాధారణంగా అలా మాట్లాడదు. కానీ అది కేవలం గైడు తన స్నేహితుడనుకున్నప్పుడే సాధ్యం.” నన్ను ఒక “మొండి బిడ్డ” (difficult child) గా చూపించడమే గాక సారు నాకు రిసెర్చు చేసే పద్ధతికి (method), పరిశోధన అంశానికి తేడా తెలీనిదానిలా ప్రొజెక్టు చేసాడు.  సబ్జెక్టివిటీకి (subjectivity)/ ‘ఏజెంసీకి’  (agency)ఎకెడమిక్సులో ఉన్న ప్రాధాన్యత నాకు తెలుసు.  అలాగని చెప్పి ఆ ఏజెన్సీ ని అడ్డంపెట్టుకొని పరిశోధన పద్ధతి (research method) లేదా స్థాయి (standards) విషయంలో రాజీ పడ్డము అనేది నేనెప్పుడూ ఒప్పుకోను . నిజానికి అలా మెథడ్ విషయంలో రాజీ పడకపోవడం పరిశోధన అంశానికి ఒక బలమని కూడా నాకు తెలుసు.  ఇంకోరకంగా చెప్పాలంటే ఎంత తీవ్రమయిన (radical) గుర్తింపు రాజకీయాలకు  (identity politics) సంబంధించిన పరిశోధన అయిన పోసిటి విజమ్ ను(positivism) ను పూర్తిగా తోసిపుచ్చలేము అని నా నమ్మకం.  అయితే సారు ఇచ్చిన ఉదాహరణలో నాకు రెసెర్చు చెయ్యడం చేతకాక నేను అలా ఒక పోసుగోలు (polemical) సమాధానంను ఇచ్చినట్టు గా ఉంది. ఎందుకు సారు పనిగట్టుకొని ఈ విధంగా రాస్తున్నాడో పరిశీలిద్దాము.

ఈ రకంగా రాయడం వల్ల ఆయన యొక్క అభ్యుదయ ప్రోఫయిల్ (progressive profile)

పట్ల మాకు (కనీసం నా మట్టుకు నాకు) ఉన్న అనుమానాలని ‘లయిట్’ (light) చేసి చూపిస్తున్నాడు.  ఇలా ఒక ‘కుటుంబంగా’ తన స్టూడెంట్లను తన పిల్లలుగా , తనను బాధ్యత కలిగిన తండ్రిగా చూపించుకొని ఆయన ఎస్సీ మేధావుల నుండి తన మీద ఉన్న విమర్శను తేలిక పరుస్తున్నాడు.  మొదటగా నాకు ఆయనతో ఉన్న గొడవ భావజాల సంబందమయిన.  ఈ విభేదం1990 దశకంలో ఈయన ‘హక్కుల డిస్ కోర్సును’ (discourse of rights) వృత్తి విద్య కోర్సుగా దిగజార్చివెయ్యడం (vulgar professionalization of rights discourse) అనే దానితో మొదలయ్యింది. ఈ విధంగా సామాజిక ఉద్యమాలను టేక అవేలుగా (take away) మార్చివెయ్యడం,అన్నిటి కంటే ముఖ్యంగా ఎస్సీలకు  సంబంధించిన ఉద్యమాలను , విషయాలను, రాజకీయాలను ఒక మూస/మోసకరమయిన భ్రమల్లో నడిపించడం అనే వాటితో నాకు ఆయనతో చాలా పెద్ద ఎత్తున గొడవలున్నాయి.  ఆ విషయం ఆయనకు బాగా తెలుసు.  ఇప్పటి వరకూ ఆయన్ను నేను పట్టించుకోలేదు గాని, ఇంత చీప్ వ్యాసాలకు నేను జవాబు రాయడానికి నా కాలం ను , ఎనర్జీని ఇంత వేస్టు చేసుకోవాల్సి రావడం నన్ను అత్యంత చిరాకుపర్చిన విషయం.   ఇక్కడ నేను మరొక ముఖ్యమయిన విషయమును కూడా చెప్పాలనుకుంటున్నాను.  ఈ ఎస్సీ స్కాలర్లు అందరూ తమ పరిశోధన లేదా గొప్పదనం గురించి చాటి చెప్పుకోవాలంటే వాళ్ళే చెప్పుకుందురు కదా, సారు ఎందుకు రాయాలి?   మాలో కొందరికి అనామకంగా (anonymous) గా ఉండిపోవడమును కోరుకుంటున్నారు.  అందుకునే ఒకప్పుడు రాజకీయంగా ఎంతోకొంత చురుగ్గా ఉండి ఇప్పుడు వాటికి పూర్తిగా దూరంగా ఉంటున్నారు.  అది వాళ్ళ వ్యక్తిగత నిర్ణయం.  సారు కావాలని, తెలిసే వాళ్ళ గురించి రాసి వారి హక్కుని (right to privacy) ఉల్లంఘించాడు.  ఇది ఏ మాత్రం చిన్న విషయం కానే కాదు.

ఎస్ సి విద్యార్థులను విద్యకు , వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా చూపించడం:

అన్నింటికంటే ఎక్కువ ప్రమాదకరమయిన విషయం సారు ఎస్సీ విద్యార్థులను విద్యను, వ్యవస్థను ద్వేషి న్చేవారిగా, అరాచకవాదులుగా,  బ్రమసిపోయి ఉన్నవారిగా, విద్య విలువ తెలీని వారీగా చిత్రీకరించడం.  సారు దీన్ని రెండు దఫాలుగా రాస్తాడు.  అదేమిటో చూద్దాం:

  1. సామాజిక స్పృహ అనేది ఎస్సీలకు పుట్టుకతో వస్తుంది అన్నట్టుగా రాస్తాడు (“ వారికున్న సామాజిక అనుభవాల వల్ల, దళిత విద్యార్థులను తీసుకుంటే వారి కంటే నాకే ఎక్కువ మంచిదని నేను వారిని తీసుకునే వాడిని. అందులో నా స్వార్థము ఉంది ఎందుకంటే వారిని గయిడ్ చేస్తే సమాజం పట్ల నాకు లోతయిన అవగాహన కలుగుతుందని అనుకున్నాను.  ఏది వరకు వ్రాసిన కాలామ్ లో కూడా దళితులకు లోతయిన జీవితానుభవాలు ఉంటాయని మరియు మిగిలిన సామాజిక వర్గాల వారు దళిత విద్యార్థులు అర్థం చేసుకున్నట్టుగా సామాజిక చలన సూత్రాలను అర్థం చేసుకోలేరని వ్రాసాను.  అధ్యాపపక రంగంలో అధ్యాపకుడిగా  నాగున్న నాలుగున్నర దశాబ్దాల అనుభవము తర్వాత నేను ఈ మాటలు వ్రాసాను.” ( ఈ వ ఖ్యలను రెండవ సారి ఇస్తునందుకు పాఠకులు నన్ను క్షమించగలరు.  కానీ తప్పడం లేదు).  ఈ పాట్రోనైజేషన్ (patronization) తో  మనం ఆయన రెండవ దశ వాదనకు ‘ ట్యూన్’ ( tune) అవుతాము:
  2. ఆయన ఇలా రాశాడు: “వినే పాఠాలకు, చదివే గ్రంథాలకు వాళ్ళ జీవితానికి ఏం సంబంధం లేదని వాళ్ళు అర్థం చేసుకున్నప్పుడు ఈ విద్య విధానం పట్ల ఏం గౌరవం ఏర్పడుతుంది? ఈ విద్యావ్యవస్థ పేదల జీవితాలను ఎలా మారుస్తుంది. దీని రెలెవెన్స్ ఏమిటి అని క్లాసులో సూటిగానే ప్రశ్నించే వారు.” సరే స్టూడెంట్స్ అలా ప్రశ్నించేవారనే అనుకుందాము.  ఒక టీచరుగా ఈయనకు తేలీదా కుల సమస్యల నిర్మూలనకు చదువు ఎంత ముఖ్యమొ? వారికి చదువు , మంచి భవిష్యత్తు యొక్క విలువను చెప్పి అర్థం చేయ్యించాల్సినది పోయి, విద్యార్థుల్లో ఉండే అటువంటి కన్ఫ్యూజన్ ను ఆయన ఎందుకు దువ్వాల్సి వచ్చింది? చదువుని అత్యంత కీలకమయిన విషయంగా పరిగణించిన ఎస్సీలను చూశాను గాని,   సామాజిక/రాజకీయ స్పృహ ఉండీ, చదువుని తక్కువగా చూసిన ఎస్సీ ని ఒక్కరినీ నేను ఇంతవరకూ చూడలేదు.  సారు ఆ విధమయిన భ్రమల్లో ఉన్న పిల్లలకు నెమ్మదిగా విద్య యొక్క విలువను నేర్పించి ఉండాల్సింది.  అలా వాళ్ళని చదువుని నిర్ల క్ష్యము చేస్తే వారికి కలిగే నిరుద్యోగము , అజ్ణానము, బాధ్యత రాహిత్యము ఇక ఆఖరుగా మిగిలిన సారు కు చాలా ఇష్టమయిన మూస (స్టీరియోటైప్) అయిన పేదరికం కు , బలహీనతలకు (వల్నరబిలిటీ) లకు వదిలివేయకుండా చదువు వేపు మళ్లించి ఉంటే బావుండేది.[5]

నేను ఆయన ఉపన్యాసాలు విని చాలా కాలం అయ్యింది.  ఒక పీజీ విద్యార్థిగా విన్నప్పుడు ,ఆయన ఉపన్యాసాలు పిట్ట కథలతో , సెన్సేషనల్ (sensational) విషయాలతో నిండి పోయి ఉండేవి ,కనుక వినడానికి చాలా ఇంపుగా ఉండేవి (ఈ కారణం వల్లే చదువుకున్న వారికి, అంతగా చదువులేని వారికి కూడా ఆయన ఉపన్యాసాలు వినడానికి సరదాగా ఉంటాయి) .  ఇప్పుడు ఇంత కాలం తర్వాత ఈ వ్యాసాలు చదివితే ఆయన తన సబ్జెక్ట్‌ను ఏమాత్రం మెరుగు పరచుకోలేదని అర్థం అయ్యింది.  ఒకటే ప్రాబ్లం ఏమిటంటే తన పాఠకులని కూడా తన స్థాయిలోనే తక్కువగా అంచనా వేయడం. “రాజు- తెలివయిని దర్జీ” కథ మీకు గుర్తు ఉంది కదా? అందులో రాజుని ద్వేషించే దర్జీ రాజుని మోసం చెయ్యాలనుకుంటాడు.  బట్టలు ఏమీ కుట్ట కుండగానే కుట్టినట్టు నటించి , ఇవి కేవలం మిమ్మల్ని గౌరవించే వారికే కనిపిస్తాయి రాజుగారు. ఇవి మీరు వేసుకొని ఊరేగింపుకి వెళ్ళండి అని చెప్తాడు.  రాజు దర్జీని నమ్మి ఊరేగింపుకి దిగంబరంగానే బయలుదేరతాడు. రాజుకి భయపడి ఎవ్వరూ ఏమనరు.  ఒక చిన్న పిల్లాడు మాత్రం తన అమాయకత్వంను బట్టి రాజుగారి వంటి మీద బట్టలు లేవన్న విషయాన్ని గట్టిగా అరచి చెబుతాడు.  అభాసుపాలయిన రాజుగారు అక్కడ నుండి పారి పోతాడు.  మన ప్రొ ఫెసర్ గారు తన పాఠకుల మీద అదే అభిప్రాయాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.  కాకపోతే మన కథలో సారు రెండు పాత్రలు పోషించాడు: ఆయనే ‘తెలివయిన’ దర్జీ, మళ్ళీ ఆయనే‘అమాయకుడయిన’ బాలుడు.  ఇది చదివే నువ్వు , నేను వెర్రివాళ్ళం!

ముగింపు:

నా స్నేహితులు కొందరు అత్యంత ముఖ్యమయిన ప్రశ్న లేవనెత్తారు: “ ఈయన ఇప్పుడే ఎందుకు ఈ విధంగా రాయాల్సి వచ్చింది?” అని.  దానికి సమాధానం తెలంగాణ రాష్ట్రంలో కొన్ని నెలల క్రితం జరిగిన అత్యంత కీలకమయిన విషయాలలో ఇమిడి ఉంది.  ఈ ఏడాది (2014) మొదటి భాగంలో ఎస్సీ కులానికి చెందిన ఐ పి ఎస్ అధికారి అయిన ప్రవీణ్ కుమార్, సాంఘిక సంక్షేమ స్కూల్లకు చెందిన పూర్ణ, ఆనంద్ అనే ఎస్టీ,  ఎస్సీ కులాలకు చెందిన పిల్లలను హిమాలయ పర్వతారోహణకు పంపి సామాజిక ఉద్యమాలకు ఒక నూతనమయిన , ఆరోగ్యకరమయిన భవిష్యత్తును/పంథాను చేసి మరీ సూచించాడు.  ఆ స్కూల్లకు సెక్రెటరీగా (APSWREIS)  వెళ్ళి చాలా సంస్కరణలు చేపట్టాడు. అందులో భాగంగా ఆ స్కూలల్లో ఇంగ్లీషు మీడియము ఖచ్చితంగా ఉండాలని, పిల్లలు స్కూల్లకు రాకపోతే అది టీచర్ల బాధ్యత అని, కనుక టీచర్లు సస్పెన్షనుకు గురవుతారని సూచించాడు.  పిల్లలు స్కూల్లకు రాకపోతే అది తమ బాధ్యత కాదని , వస్తే పాఠాలు చెప్పడం మాత్రమే తమ బాధ్యత అని,ప్రవీణ్ కుమార్ ఒక నిరంకుశ పోలీసులా ప్రవర్తిస్తున్నాడని, వెంటనే అతన్ని ఆ పోష్టులో నుంచి తీసివేయాలని ఎస్సీ కులానికి చెందని టీచర్లు పెద్ద ఎత్తున ర్యాలీ తీశారు.  దానికి కొంత మండి ఎస్సే లు కానీ మేధావులు ఆ ర్యాలీలో పాల్గొన్నారు- అందులో హరగోపాలు సారు ఒకరు.  అయితే ఐపీఎస్ ప్రవీణ్ కుమార్ ఏమాత్రం మొహమాటం లేని అంబేద్కరువాది. హరగోపాలు సారు , ప్రవీణ్ కుమార్ కు వ్యతిరేకంగా టీచర్లు చేసిన ర్యాలీలో పాల్గొనడమును ఎస్సీ సంఘాలన్నీ వ్యతిరేకించాయి. ఒక ఎస్సీ ఉన్నతాధికారి ఎస్సీలను పైకి తీసుకురావడం ను సారు సహించలేకపోతున్నారు, అసూయతో రగిలిపోవడం వల్లే ఆ ర్యాలీలో పాల్గొన్నా డని దుయ్యబట్టాయి.  ఆ దాటికి సారు వెనక్కి వెళ్ళిపోక తప్ప లేదు.  ఇదిగో, ఇటువంటి నేపధ్యంలో మరలా ఎస్సీ రాజకీయ డయాస్ మీదకి మరలా ఎంట్రీ ఇవ్వడానికే ఆయన ఈ రెండు వ్యాసాలు రాశాడు.  బహు శా ఇలా రాయడం వల్ల తన రాజకీయ యోగ్యతను (political credentials) నిరూపించుకోవచ్చని ఆయన భావించి ఉండవచ్చు.  అందుకే మొదటి వ్యాసంను ఆయన కొంత మంది ఎస్సీ ఉన్నతాధికారులను పొగుడుతూ మొదలుపెడతాడు.

ఎస్సీల కొరకు , ఎస్సీ లు కానీ వారు ఎన్నడూ పాటు పడలేదా? ఈమెకెందుకు ఇంత కోపం అని ఎవరయిన చదువరులు అనుకోవచ్చును.  డా. రామనాథం, బాలగోపాల్, శంకరన్ , భువనగిరి చంద్రశేఖర్ మొదలయిన వారికి ఉండే గౌరవంను వేరు.  అయితే ఇక్కడ ఎవరయిన అభ్యుదయ రాజకీయాలలో  బాలగోపాలు తీసుకున్న పాత్ర వేరు, హరగోపాలు తీసుకున్న పాత్ర వేరు, హరగోపాల్ కేవలం వ్యవస్థకీ , ఎస్సీలకు (లేదా ఇతర ‘అణగారిన’ వర్గాలకు ) మధ్య కేవలం ఒక మాధ్యమికుడు(moderator or negotiator) అని కనుక ఇద్దరినీ ఒకే గాటన కట్టడం తప్పు అని వాదించవచ్చు.  నా ఉద్దేశ్యంలో సారు ను ఏ కమిటీలో వేసిన ఆయన్ను ఒక మానవ హక్కుల ప్రతినిధిగా నే వేస్తారు తప్ప ఒక ‘మాధ్యమికుడి గా’ వెయ్యరు.  ఇంకా చెప్పాలంటే అటువంటి పాత్ర ఏది హక్కుల ఉద్యమంలో లేదు.

మన సంస్కృతిలో ఒక సంప్రదాయం ఉంది. ముత్తయిదువ ఒక్కత్తన్నా లేకుండా ఏ ఫంక్షనూ జరగదు. అలానే మాధవ హక్కుల మేధావి లేకుండా ఏ కమిటీ వేయబడదు. ఇక్కడ ‘హక్కులు’ అనే విషయము (phenomenon) ఏ మాత్రం పొసగని  రెండు రకాలుగా విడిపోతుంది : 1. అదొక తిరుగులేని సత్యము/నమ్మకము (invincible conviction); 2. వృత్తిగా.  ఈ పొసగని సంబందాన్నిపొసిగినట్టుగా చూపించడానికి కొన్ని సార్లు క్విక్ ఫిక్సులు అవసరం అవుతాయి. దీనికున్న పాత్ర కేవలం ఒక పరికరము వంటిదే, అది ఎలా వాడితే అలా వాడబడుతుంది.  అయితే చురుకైన ముత్తయిదువ ఫంక్షను అంతా తానే అయ్యి కలతిరుగుతుంది.  ఈ క్విక్ ఫిక్సు అందరికీ నచ్చుతుంది, అందరికీ తలలో నాలుక అవుతుంది; కొంతమంది బ్రతుకుల మీద కూడా కొడుతుంది.

తీర్పు తీర్చబడ్డం అనేది మనం చరిత్రకే వదిలేయడం మంచిది.  చరిత్ర చేతిలో ఇనుప జల్లెడ ఉంది. ఇలానే మరో పది సంవత్సరాలు రీసెర్చు చేస్తే నేను దేశంలోని అగ్రగణ్య మేధావుల్లో తప్పక ఒక దానిని అవుతానని సారు ఒక ప్రవచనం కూడా చేప్పాడు.  నాకు కూడా ఆయన గురించి ఒక ప్రవచన చెప్పాలనిపిస్తుంది: కడుపులో సోలిప్సిశమ్  (solipsism)ను  పెట్టుకొని అభ్యుదయ రాజకీయాల్లో (progressive politics) పని చెయ్యడం మంచిది కాదు.  అది ఒక కేన్సరువంటిది. అది తనని ఎవరు నమ్ముకుంటే వారిని, వారితోపాటు ఉన్నవారిని కూడా తినేస్తుంది, అని.

[1] ఈ వ్యాసంలో కొన్ని ఇంగ్లీషు పదాలు వాడక తప్పలేదు. తెలుగు అర్థాలు కొన్నింటికి దొరకలేదు.  కనుక అవి అలానే వదిలేయడం జరిగింది. ఉదా: జానర్ లేదా పాట్రోనాయిజ్ వంటి పదాలకు తెలుగు నిఘంటువులో సరయిన అర్థాలు ఇవ్వలేదు. జనర్ కు ‘కళా ప్రక్రియ’ అని ఇవ్వబడింది. ఆ అర్థంలో నేను ఆ పదం ను వాడలేదు. కనుక ఆ పదం ను ఇంగ్లీషు పదం గానే వదిలేయాల్సి వచ్చింది.  తర్వాత సోలిప్సిశమ్ అనే పదం నిజానికి పదం అనే కంటే ఒక సిద్ధాంతం అని చెప్పాలి.  దానికి కూడా నాకు సరియైన తెలుగు అర్థం దొరకలేదు.

[2] బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్ వాడిన పరిస్థితులకు , ఇప్పటికీ తేడా ఉంది.  అప్పట్లో కులము ఎక్కువగా “హింస” రూపంలో ఉండేది; సంస్కరణలకు ముందు మొదటగా అది ఎంత అమానవీయమయినది అని ఒప్పించడం అప్పట్లో ప్రధానమయినది గనుక ఆ పదం అప్పటికి సరిపోయింది.  ఇప్పుడయితే కులం యొక్క పని తీరు (manifestation) మారింది, దానికి వ్యతిరెఖంగా ఎస్సీలు చేస్తున్న పోరాటం కూడా మారింది.  ఈ నేపధ్యంలో ‘తక్కువ స్థాయిని’ ఒక నిర్వచనంగా చూపించే ‘దలిత్’ అనే పదం సరిపోదని నా ఉద్దేశ్యం.

‘కింది’ కులాలు, ‘నాన్ – హెజిమోనిక్’ కులాలు  మొదలయిన అనేక పదాల గురించి ఆలోచించాను గాను ,అవన్నీ కూడా ‘దలిత్’ అనే పదం లానే ఎంతో కొంత ‘ నిబిడీకృతమయిన తక్కువదనాన్ని (intrinsic inferiority) ని సూచిస్తున్నాయి కాబట్టి ప్రస్తుతం కు ‘ ఎస్సీ ‘ అనే పదం నే వాడుతున్నాను. ఈ పదం  లో ఖచ్చితంగా ప్రామాణీకరించేది (essential qualification) ఏమి లేదుగాని, కేవలం ఒక సాంకేతికమయిన పదం గా ఉండం వల్ల ఈ పదం ను వాడ్డం ప్రస్తుతం కరెక్టు అని నా అభిప్రాయం.

[3] సారు రాసిన ఈ “సామాజిక చలన సూత్రాలు” ఆనంటే ఏమిటో నాకు ఏ మాత్రం అర్థం కాలేదు. సమాజాన్ని నడిపించే సూత్రాలు అని అర్థమా? అలాంటివి ఎక్కడ ఉంటాయి? నేను చదివిన ఏ సోషల్ సయిన్సు సిధ్ద్ధాంతాల్లోనూ నాకు అటువంటివి కనపడలేదు.

[4] ఇలా వ్యక్తిగత విషయాలు పేపరు పై పెట్టడము అనేది నాకు ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు గాని, మరి సారు తన వ్యాసాల్లో ఇంతగా విషయాలని వక్రీకరించి రాసాడు కనుక నాకు ఇలా రాయడం తప్పడం లేదు.

[5] అయితే ఇలా చదువు సమస్యలకు పరిష్కారం చూపించలేదు అని వాదించిన  ఎస్సీ విధ్యార్థులు వామ పక్ష ఉద్యమాలయందు నమ్మకం కలిగినవారు; వ్యవస్థానుగతమయిన మార్పులు/సంస్కరణలు సమాజంలోని ఋగ్మతలను ఏమాత్రం తీసివేయలేవని నమ్మినవారు అని ,   అందుకనే చదువు పట్ల వారికి నమ్మకం ఉండేది కాదని సారు వాదించవచ్చు. అయితే నా ఉద్దేశ్యం ప్రకారం వామపక్ష రాజకీయాల వేపు నడిచే విద్యార్థులు చదువుని మరింత సీరియస్ గా తీసుకుంటారు తప్ప , సారు అన్నట్టు ‘చదువు వల్ల ఉపయోగమేమిటని’ అని ప్రశ్నించరు. అందుకే నేను పైన రాశాను, రాజకీయ స్పృహ ఉన్న ఎస్సీ ఎవరూ చదువుని తక్కువ తీసుకోవడం నేను చూడలేదని. ఒక వేల ఆ విద్యార్థులు తెలిసీ తెలియనితనంతో అలా అన్నాకూడా సారు ఆ విషయాన్ని ఇలా తాత్వికరించకుండా ఉండాల్సింది.


NEWS RELEASE

MOTION WITH CONSEQUENCES IN THE INTERNATIONAL DEVELOPMENT SECTOR PASSED

Largest NGO Network in Europe adopts Caste & discrimination based on ‘work and descent’ as ‘root cause of poverty’ of Dalits and other excluded communities.

British Overseas NGOs in Development [BOND] with its 414+ member organisations has adopted the following Motion in its AGM held on 10th November 2014.

“This house recognises that caste and discrimination based on ‘work & descent’ actively contribute to the structural causes of poverty and inequalities among Dalits and other excluded communities. It calls for BOND members to express solidarity and work towards addressing this problem as appropriate”

The Annual BOND gathering was labelled as ‘Redefining Development: The Future beyond 2015’. The Motion was proposed by Eugene Culas of Voice of Dalit International (VODI) and Seconded by Kate Newman of Christian Aid.

BOND is the largest network of NGOs in Europe with the capacity of advising the UK Government on international development issue. Apart from supporting its members through various ways, BOND is the spoke person for UK NGOs involved in International development. BOND also plays an important role in the European NGO network, with funders and UN bodies.

The Motion was passed without opposition. Proposing, Mr. Eugene Culas explained that although many aid agencies are working with Dalits and other excluded communities, who constitute 1/3rd of the Global poor in South Asia, they do not always address the ‘root cause of their poverty’- ‘caste discrimination’; hence leave the work to be easily reversible with just one stroke of caste discriminatory action by caste perpetrators, as is seen in the everyday instances of atrocities – caste murders, lynching, gang rapes, assaults, house burnings etc.

He also pointed out the stand of the UK Department for International Development [DFID] that ‘Poverty reduction policies often fail to reach the socially excluded’, ‘unless, they are specifically designed to do so’.

Seconding, Ms. Kate Newman emphasised the ‘track record of Christian Aid working with ‘partners, to bring an end to caste based discrimination in India and across the wider South Asia region’. Ms. Newman stressed that the problem ‘is not just the problem of one country or one religion’ and asked the gathering to support the Motion and commit to it.

Eugene Culas,

Voice of Dalit International [VODI]

ICG House, Station Approach, Greenford, London UB6 0AL

Tel/Fx: 00 44 208813 2380, Email: vodi@vodintl.org.uk , Web: www.vodintl.org.uk